صبر و شكيبايى

[setareh]

صبر و شكيبايى

زندگى انسان در دنيا،آميخته با مشكلات عجيبى است كه اگر در مقابل آن بايستد وشكيبايى و مقاومت‏به خرج دهد،به يقين پيروز خواهد شد و اگر ناشكيبايى كند و دربرابر حوادث زانو زند،هيچ گاه به مقصد نخواهد رسيد.
منظور از«صبر»همان استقامت در برابر مشكلات و حوادث گوناگون است كه نقطه‏مقابل آن‏«جزع‏»،بى‏تابى،از دست دادن مقاومت و تسليم شدن در برابر مشكلات است.
علاوه بر زندگى مادى،در زندگى معنوى نيز اين مساله وجود دارد.اگر انسان در برابرنفس سركش و هوا و هوس‏ها و زرق و برق دنيا و جاذبه‏هاى گناه ايستادگى نكند و درطريق‏«معرفة الله‏»و اطاعت فرمان او با مشكلات نجنگد،هرگز به جايى نمى‏رسد.
از اين رو،علماى علم اخلاق،صبر را به سه دسته تقسيم مى‏كنند:
1-صبر بر اطاعت،يعنى شكيبايى در برابر مشكلاتى كه در راه اطاعت وجود دارد.
2-صبر بر معصيت،يعنى ايستادگى در برابر انگيزه‏هاى نيرومند و محرك گناه.
3-صبر بر مصيبت،يعنى پايدارى در برابر حوادث تلخ و ناگوار و عدم برخورد انفعالى وترك جزع و فزع.
«صبر»از مهمترين اركان ايمان است،امير مؤمنان على عليه السلام موقعيت صبر را در برابرايمان،همانند موقعيت‏سر نسبت‏به بدن مى‏دانند
در قرآن مجيد نيز كمتر موضوعى را مانند صبر مورد تاكيد قرار داده است.حدود هفتاد آيه،از صبر سخن به ميان آمده كه‏بيش از ده مورد آن به شخص پيغمبر اسلام صلى الله عليه و اله اختصاص دارد.
قرآن براى صابران،اجر فراوانى قائل شده، «انما يوفى الصابرون اجرهم بغيرحساب‏» (1) و كليد ورود بهشت،صبر و استقامت‏شمرده شده است،آنجا كه مى‏گويد:
«فرشتگان بر در بهشت‏به استقبال مى‏آيند و به آنها مى‏گويند:«سلام عليكم بما صبرتم‏فنعم عقبى الدار ،سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان،چه نيكو است‏سر انجام آن‏سراى جاويدان‏» (2)
در حديث معروف نبوى كه در بحث‏هاى آينده به آن اشاره خواهد شد،صبر نيمى‏از ايمان شمرده شده است.
با اين اشاره به سراغ آيات قرآن مى‏رويم و تعبيرها و تاكيدهاى قرآن را در مساله‏صبر،مورد توجه قرار مى‏دهيم.
1- ...انا وجدناه صابرا نعم العبد انه اواب (سوره ص،آيه 44)
2- و جاءوا على قميصه بدم كذب قال بل سولت لكم انفسكم امرا فصبر جميل و الله‏المستعان على ما تصفون (سوره يوسف،آيه 18)
3- و اسماعيل و ادريس و ذا الكفل كل من الصابرين (سوره انبياء،آيه 85)
4- قال انك لن تستطيع معى صبرا (سوره كهف،آيه 67)
5- ...قال الذين يظنون انهم ملقوا الله كم من فئة قليلة غلبت فئة كثيرة باذن الله والله مع الصابرين (سوره بقره،آيه 249)
6- فاصبر كما صبر اولو العزم من الرسل و لا تستعجل لهم كانهم يوم يرون مايوعدون لم يلبثوا الا ساعة من نهار... (سوره احقاف،آيه 35)
7- فاصبر صبرا جميلا (سوره معارج،آيه 5)
8- يا ايها الذين آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوا الله لعلكم تفلحون (سوره آل عمران،آيه 200)
9- يا ايها الذين آمنوا استعينوا بالصبر و الصلوة ان الله مع‏الصابرين (سوره بقره،آيه 153)
10- قل يا عبادى الذين آمنوا اتقوا ربكم للذين احسنوا في هذه الدنيا حسنة و ارض‏الله واسعة انما يوفى الصابرون اجرهم بغير حساب (سوره زمر،آيه 10)
11- سلام عليكم بما صبرتم فنعم عقبى الدار (سوره رعد،آيه 24)
12- اولئك يجزون الغرفة بما صبروا و يلقون فيها تحية و سلاما (فرقان،75)
13- و لنبلونكم بشى‏ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس و الثمرات‏و بشر الصابرين (سوره بقره،آيه 155)
14- ...و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر (سوره عصر،آيه 3)


ترجمه
1-..ما او(ايوب)را شكيبا يافتيم،چه بنده خوبى كه بسيار بازگشت كننده(به سوى خدا)
بود.
2-و پيراهن يوسف را با خونى دروغين(آغشته ساخته،نزد پدر)آوردند.پدر گفت:
«هوس‏هاى نفسانى شما اين كار را برايتان آراسته!من صبر جميل(شكيبايى خالى ازناسپاسى) خواهم داشت،و در برابر آنچه مى‏گوييد از خداوند يارى مى‏طلبم!»
3-و اسماعيل و ادريس و ذو الكفل را(به يادآور)كه همه از صابران بودند.
4-(خضر)گفت:«تو هرگز نمى‏توانى با من شكيبايى كنى!(ولى موسى قول داد كه شكيباخواهم بود)
5-..(گروهى از بنى اسرائيل)گفتند:«امروز ما توانايى مقابله با«جالوت‏»و سپاهيان او رانداريم‏»، اما آن‏ها كه به روز رستاخيز ايمان(قوى)داشتند،گفتند:«چه بسيار گروه‏هاى‏كوچكى كه به فرمان خدا بر گروه‏هاى عظيمى پيروز شدند!»و خداوند(همراه)با صابران(و ياراستقامت‏كنندگان)است.
6-(اى پيامبر!)صبر كن،آن گونه كه پيامبران‏«اولو العزم‏»صبر كردند و براى(عذاب) آنان‏شتاب مكن!هنگامى كه وعده‏هاى(عذاب)را كه به آنها داده شده،مشاهده كنند،(احساس مى‏كنند كه)گويى فقط ساعتى از يك روز(در دنيا)توقف داشتند!
7-پس‏«صبر»كن،صبرى جميل و زيبا(خالى از هر گونه ناسپاسى)
8-اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد!(در برابر مشكلات و مصائب و هوس‏هاى سركش)
استقامت كنيد!و در برابر دشمنان(نيز)پايدار باشيد و از مرزهاى خود مراقبت نمائيد و از خدابپرهيزيد،شايد رستگار شويد!
9-اى افرادى كه ايمان آورده‏ايد!از صبر(و استقامت)و نماز،كمك بگيريد،(زيرا)خداوندبا صابران است.
10-بگو«اى بندگان من كه ايمان آورده‏ايد از(مخالفت)پروردگارتان بپرهيزيد،براى‏كسانى كه در اين دنيا نيكى كرده‏اند،پاداش نيكى است و زمين خدا وسيع است(اگر تحت‏فشار سران كفر بوديد،مهاجرت كنيد)كه صابران اجر و پاداش خود را بى‏حساب دريافت‏مى‏دارند!»
11-(فرشتگان در قيامت‏به آنان مى‏گويند.)سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان چه‏نيكوست عاقبت آن سرا(ى جاويدان)!
12-(آرى)آنها(عباد الرحمن)هستند كه درجات عالى بهشت،در برابر شكيبايى وصبرشان به آنان پاداش داده مى‏شود و در آن با تحيت و سلام روبه‏رو مى‏شوند!
13-قطعا همه شما(امت محمد)را با چيزى از ترس،گرسنگى،و خسارت اموال و جانهاو ميوه‏ها،آزمايش مى‏كنيم،به استقامت كنندگان(در برابر آزمايش‏ها)بشارت(پيروزى وپاداش بزرگ)ده!
14-...آنها كه يكديگر را به حق سفارش كردند،به شكيبايى و استقامت توصيه نمودند!

http://www.alulbayt.com/farsi/book2.htm