● خودآگاهی و مهارت های زندگی ●

[طنین باران]

مهارت های زندگی

علاوه بر اینکه برای داشتن شناختی کامل از خود نیاز به اولین مهارت زندگی یعنی "مهارت خودآگاهی" داریم، آموزش سایر مهارت‌ ها زندگی نیز ضروری است.

"مهارت‌" از دید شما به چه معناست؟

"مهارت‌ های زندگی" یعنی چه؟

تعریف "مهارت" و "مهارت‌ های زندگی"
مهارت، قابل یادگیری است که با صرف زمان و انرژی صورت می‌ گیرد.

ماهر، فردی است که مهارت را با صرف حداقل انرژی اجرا کند.


مهارت‌ های زندگی، یعنی فرد می‌ تواند در شرایط متفاوت زندگی به‌ نحو ‌مؤثر و کارآمد زندگی کند و قدرت سازگاری با محیط را داشته باشد.

با داشتن مهارت‌ های زندگی، شما می‌ توانید به یک زندگی موفق دست یابید و در شرایط گوناگون منطقی رفتار کنید.

مهارت‌ های زندگی، شامل اطلاعات، نگرش‌ ها و توانایی‌ هایی است که شما را برای مواجهه با مشکلات زندگی آماده کرده و قادر می‌ سازد در برابر چالش‌ ها، بهترین رویکرد را انجام دهید و به آرامش و رضایت برسید.

در نهایت، مهارت‌ های زندگی از ده مهارت تشکیل شده است که در اینجا به بررسی این ده مهارت می‌پردازیم:


* * * * *

مهارت اول: خودآگاهی

این مهارت که به عنوان اولین مهارت معرفی شده است، به‌ صورت کامل در ابتدای این کتاب توضیح داده شد.

مهارت دوم: ارتباط مؤثر


برقرار کردن رابطه با دیگران به‌ گونه‌ای مؤثر. توانایی فرد برای ارتباط برقرار کردن با دیگران در جهت برآورده کردن نیازها و خواسته‌ ها به شکل منطقی؛ تا انداز‌ه‌ تی که به‌ حق و حقوق یا تعهدات دیگران صدمه‌ ای وارد نیاید.

چرا ما به روابط بین فردی نیازمندیم؟

در زیر مثال‌ هایی ذکر می‌ شود که فرد در ارتباط مؤثر با افراد، دارای مشکل است:

1. به مریم در سفر تهران - اصفهان خوش نمی‌ گذرد، چون نمی‌ تواند با هم سفرهایش، سر صحبت را باز کند.

2. مهسا در مدرسه غیبت داشته است. او نمی‌ تواند از هم‌کلاسی‌ هایش کمک بگیرد.

3. علی برای خرید خانه 05 میلیون تومان کسری دارد، بنابراین، او از خرید خانه پشیمان می‌ شود.

4. صحبت دو نفر در کلاس، تمرکز علی را به هم ریخته است، اما او هیچ حرفی نمی‌ زند.

5. دُرسا به مهمانی رفته و کسی را نمی‌ شناسد، اما با هم سن و سال‌ هایش صحبت نمی‌ کند و تنها نشسته است.


مراحل ارتباط بین فردی

مرحله اول: شروع گفتگو

- سلام

- پرسش‌ های ساده

- توجه به علاقه‌ مندی‌ ها

- تعریف و تمجید

- در مورد خودتان صحبت کنید


مرحله دوم: ادامه گفتگو

- خوب گوش کردن به طرف مقابل

الف) تماس چشمی مناسب

ب) استفاده از زبان بدن

ج) دنبال کردن حرف‌ های طرف مقابل و دوری از حاشیه رفتن

د) انگیزه دادن به فرد مقابل، برای ادامه گفتگو

ه) خلاصه کردن صحبت‌ های فرد

- در صحبت کردن با دیگران خود را مشتاق نشان دهید.

- از علایق خود صحبت کنید.


مرحله سوم: پایان گفتگو

- گفتگوی دو طرفه خود را با احساسی خوب به اتمام برسانید.

الف) از آشنایی‌تان خوشحال شدم.

ب) از هم‌ صحبتی با شما لذت بردم.

ج) ممنون که به حرف‌ هایم گوش دادید.

- قبل از اینکه موضوع جدیدی را پیش بکشید، موضوع قبلی را تمام کنید.


خصوصیات یک پیام مناسب:

- واضح و دقیق باشد نه مبهم.

- مستقیم باشد نه غیر مستقیم.

- جزئی باشد نه کلی.

- صریح، کوتاه، مودبانه، درست و پر محتوا باشد.


نکات مهم در یک رابطه‌ی خوب:

-هماهنگی: تعادل و هماهنگی زبان بدن، زبان گفتار و زبان لحن.

- شفافیت: صحبت کردن به صورت مستقیم و شفاف، به‌ طوری‌ که شنونده زحمت زیادی برای درک آن نکشد.

- احترام متقابل: پذیرش فردیت و حفظ حریم شخصی خود و فرد مقابل؛ یعنی به ارزش‌های وجودی یکدیگر احترام بگذاریم.

کنترل طرف مقابل ممنوع:


اجازه دهید فرد مقابل در رابطه هرطور دوست دارد، رفتار کند. میزان خودمختاری در روابط برابر همسر و دوست با روابط نابرابر رئیس و کارمند متفاوت است. اگر خودمختاری را از کسی بگیرید، لجباز، عصبی و یا گوشه‌ گیر و افسرده می‌ شود.


سبکهای ارتباطی:

● سبک پرخاشگرانه

● سبک منفعلانه

● سبک سلطه‌ گرانه

● سبک قاطعانه



خصوصیات فرد پرخاشگر

شخص پرخاشگر حقوق دیگران را زیر پا می‌گذارد و شروع به تهدید آن‌ ها می‌کند. افراد پرخاشگر از دیگران سوء استفاده می‌کنند.

خصوصیات فرد منفعل

فرد نمی‌ تواند ابراز وجود کند و با رفتاری منفعلانه به دیگران اجازه می‌ دهد به‌راحتی حقوق و احساسات او را نادیده بگیرند.

خصوصیات فرد سلطه‌ گر

چنین فردی دیگران را مورد بهره‌ کشی قرار می‌ دهد و سعی می‌کند از آن‌ ها در جهت منافع خود استفاده کند. البته این میل به بهره‌ کشی در پشت یک احترام تصنعی پنهان می‌ شود.


خصوصیات فرد جرأتمند

فرد قاطع و صریح هم حق خود و هم حق دیگران را رعایت می‌کند. آن‌ها برخلاف افراد سلطه‌ پذیر که خود را متهم می‌کنند و بر خلاف افراد پرخاشگر که همواره دیگران را متهم می‌کنند، به‌ دنبال راه‌ حل مسئله هستند