** عبارتهای ناخوشایند در صحبت های روزمره **

[فرشته مهربان]

6 - مشکل چیست؟
این جمله عبث در عوض این که باب بحث و گفتگو را در یافتن راه حل مناسب باز کند، معمولا آغازگر جنگ بین من و شماست. جواب وعکس العمل معمول در مقابل این سوال کنایه دار، حالت تدافعی است که همراه با این پاسخ است:
" این مشکل من نیست. در حقیقت مشکل خود تو هستی! "

اگر شما به کسی چنین جمله ای بگویید، این سوال بدین معنا نیست که شما می خواهید راه حل هایی را ارایه کنید بنابراین بهتر است بگویید: "
موضوع چیست؟ من چطور می توانم به تو کمک کنم؟ "

اگر کسی آنقدر با نزاکت نبود واز شما پرسید:
" مشکل تو چیست؟"
شما نیز در جواب بگویید: " مشکل وجود ندارد، فقط موضوعی است که باید راجع به آن با کسی صحبت کنم آیا می توانیم در این مورد صحبت کنیم؟"

7 - تو هیچوقت... یا تو همیشه...
این گونه نتیجه گیری وکلی گویی همیشه درست نیست. مثلا آیا درست است که به یک بچه گفته شود که " هرگز اتاقش را تمیز نمی کند؟ " آیا درست است که گفته شود " همسرتان همیشه دیر سر قرار می رسد " و یا " تاخیر دارد" ؟
این گونه استنباط ونتیجه گیری ها نه تنها طعنه آمیز هستند، بلکه در صورت تکرار واستمرار از توجه ودقت مخاطب نسبت به گفته های شما می کاهد.

اگر شما به کسی بگویید که :
" هرگز به حرف من گوش نمی دهی "
او به شما یادآوری خواهد کرد که بارها وبارها به گفته های شما عمل کرده وتاکید می کند که بی جهت حرفهای شما را تصدیق کرده وحالا می خواهد که شما را نادیده بگیرد. از طرفی شما او را عصبی می کنید واحساسات او را خدشه دار کرده اید به طوری که راهی برای ارضا وجلب رضایت شما باقی نمانده است.
بهتر است مسئولیت را متوجه خود کرده واز او طلب کمک وچاره جویی نمایید، بهتر است بگویید:
" زمانی که بدون اطلاع قبلی، دیر سر قرار می آیی به من احساس بدی دست می دهد ومن فکر می کنم که به من ویا برنامه ریزی من اهمیتی نمی دهی" .
البته این گونه عمل کردن بایستی با عذرخواهی ویا حداقل یک توضیح مختصر همراه باشد.

اگر کسی این عبارت را صریحاً در مورد شما به کار برد، سعی کنید دلیل و نقطه نظرات او را دریابید و به او بگویید :
" ممکن است حق با شما باشد ومن می دانم که آنچه شما می گویید احتمالاً در گذشته درست بوده ولی اجازه بدهید کمی بیشتر در این مورد صحبت بکنیم آیا این مسئله اینقدر جدی است که شما را تا این حد پریشان کرده است ویا دلیل دیگری برای ناراحتی و پریشانی شما وجود دارد؟ "

8 - دیگر این حرف را تکرار نمی کنم؟
تقریبا همیشه چنین عبارتی یک نوع وعده پوچ وتو خالی است.

اگر شما واقعا قصد دارید تا نکته ای را مورد تاکید قرار دهید. لحظات را غنیمت شمرده وبدون فوت وقت با یک تذکر مختصر وکوتاه این عمل را انجام دهید با همه اینها اگر آنچه شما انجام می دهید قانع تان نکرده چه می کنید؟ مطمئناً متوسل به تهدید واخطار می شوید چرا که هدف نهایی شما اجتناب از تکرار گفته ی خود می باشد و پس از آن تنها یک راه حل می ماند وآن هم توسل به تهدید است، چنانچه شما برای اعمال خشونت وتهدید آمادگی نداتشه باشید ویا از آن استفاده نکنید از اعتبار شما کاسته می شود.

اگر شما می خواهید اهمیت ولزوم گفته های خویش را مورد تائید قرار دهید چنین بگویید:
" برای من مهم است که شما کاملاً موضوع را درک کنید به همین خاطر یک بار دیگر تکرار می کنم پس با دقت گوش بده" .

اگر کسی به شما گفت:
" دیگر این حرف را تکرار نمی کنم"

شما نیز با متانت به او بگویید :
" بسیار خوب متوجه شدم"

9 - این کار را فقط به خاطر شما انجام می دهم!
این جمله شخص مخاطب را ناراحت می کند و بلا فاصله او احساس حقارت وسرخوردگی می کند. قلباً کسی به این موضوع ایمان ندارد واین جمله کنایه دار است ومفهوم آن اینست که :
" به آنچه گفتم اطمینان دارم وحاضرم با تو شرط ببندم. "

اگر واقعا آنچه که شما انجام می دهید به خاطر شخص مقابل است به او ثابت کنید وبرایش دلیل بیاورید ومثالهای عینی بزنید وبه او نشان دهید که کاری که شما قصد انجامیش را دارید چقدردر زندگی او مؤثر است وآن را بهبود می بخشد. همان گونه که افرادپلیس مجرمین را ترغیب به تسلیم شدن می کنند تا به دلیل عدم همکاری آنها مجبور نباشند که شب را در زندان ودور از خانواده وافراد مورد علاقه و غذای داغ سپری کنند، شما هم باید اقدام کنید وبه مخاطب خود اطمینان خاطر بدهید که کاری که انجام می دهید به نفع خود اوست و خیر وصلاح او در آن است.

اگر کسی به شما بگوید که :
" این کار را فقط به خاطر تو انجام می دهم "
ازاو بپرسید چگونه او می تواند به شما یاری رساند .

اگر آنچه را که او می گوید با آن چیزهایی که در ذهن شماست تضاد داشته باشد به او این مطلب را گوشزد کنید ، به او بگویید :
" هیچکس بهتر از خودم مرا نمی شناسد ، همان طور که شما خودتان نفع خود را بهتر از دیگران تمیز می دهی، من هم خیر وصلاح خود را بهتر از هر کس دیگری تشخیص می دهم"

10 - چرا منطقی فکر نمی کنی؟
تاکنون یک بار هم در زندگی ام اتفاق نیفتاده است که کسی به من گفته باشد :
"می دانی موضوع چیست؟ امروز گیج واز مرحله پرت هستم یعنی کاملاً آدم بی منطقی شده ام "
مردم ممکن است بگویند کمی فراموشکار و حواس پرت هستند ولی به هیچ عنوان اعتراف نخواهند کرد که افراد بی منطقی هستند.بنابراین شما با بیان چنین سوالی فقط تضاد ونزاع بپا خواهید کرد.
بهترین کار این است که با برخورد و رفتار معقول خود به او اجازه و فرصت دهید که منطقی باشد . سعی کنید از زبان منطق و لحن اطمینان بخش استفاده کنید . با استفاده از جملاتی مانند :
"اجازه بده ببینم می توانم موقعیت شما را درک کنم ؟"
اورا نسبت به اشتباهش آگاه کنید . سپس کلمات او را به صورت قابل فهمی بازگو کنید . این عمل شما به او اطمینان می دهد که شما کاملاً به صحبتهای او گوش می دهید ، بعلاوه از دریچه ی دید شما موقعیت خویش را ارزیابی کند، این شیوه عمل باعث جذب او می شود واو حمایت شما را احساس می کند . سپس شما می توانید به او کمک کنید تا بیشتر منطقی فکر کند و تصورات مخرب را از ذهن خویش بزداید و به او توهین هم نمی شود .

اگر کسی به شما گفت :
"چرا سعی نمی کنی بیشتر منطقی باشی ؟"
آرامش خود را حفظ کنید ، نفس عمیقی بکشید و با صدای ملایم و آرام بگوئید :
"به اندازه کافی معقول و منطقی هستم اما می دانم که با بخت و اقبال بلندم بهتر هم می شوم . اما ظاهراً در مورد آن مسئله ما دو دیدگاه متفاوت داریم "

بدین ترتیب تلاش او جهت تحقیر شما با شکست مواجه شده و هیچ گونه تضاد و اختلافی پیش نمی آید .

فصلنامه آئینه شماره 18